Grondstoffenprijzen en gemeentelijke begrotingen: wat doet de zilverprijs?

Geplaatst op 01-01-2026

Categorie: Financieel

Grondstoffenprijzen spelen een steeds grotere rol binnen gemeentelijke begrotingen. Waar aandacht traditioneel uitging naar staal, beton en energie, komt zilver de laatste jaren nadrukkelijker in beeld. De sterke stijging van de zilverprijs heeft directe én indirecte gevolgen voor gemeentelijke investeringen, aanbestedingen en onderhoudscontracten. Voor gemeenten en gelieerde bedrijven is inzicht in deze ontwikkeling geen luxe meer, maar een noodzakelijke factor in financieel en beleidsmatig beheer.

Waarom zilver relevant is voor gemeenten

Zilver wordt vaak gezien als edelmetaal voor beleggers, maar in de praktijk is het ook een essentiële industriële grondstof. Gemeenten maken dagelijks gebruik van toepassingen waarin zilver is verwerkt. Denk aan elektronische componenten in verkeerslichten, sensoren voor openbare verlichting, meetapparatuur in waterzuivering, slimme meters, zonnepanelen en communicatiesystemen.

Door zijn uitstekende elektrische geleidbaarheid en antibacteriële eigenschappen is zilver moeilijk te vervangen. Dat maakt gemeenten indirect afhankelijk van de zilvermarkt, ook al kopen zij het metaal niet rechtstreeks in.

De ontwikkeling van de zilverprijs

De zilverprijs heeft de afgelopen jaren een duidelijke opwaartse trend laten zien. Waar zilver jarenlang relatief stabiel was, kwam daar vanaf 2020 verandering in. Inflatie, verstoringen in mondiale productieketens en toenemende industriële vraag zorgden voor structurele druk op de prijs.

In 2025 werd deze ontwikkeling versterkt. De zilverprijs steeg dat jaar met bijna vijftig procent op jaarbasis. Begin 2025 lag de prijs rond de 23 euro per troy ounce, terwijl later in het jaar niveaus van 34 tot 36 euro werden bereikt. Omgerekend per kilo betekende dit een stijging van circa 740 euro naar ruim boven de 1.000 euro.

Deze stijging had niet alleen gevolgen voor beleggers, maar ook voor bedrijven en overheden die afhankelijk zijn van zilverhoudende technologie.

Doorwerking in aanbestedingen

Voor gemeenten zijn aanbestedingen een belangrijk instrument om projecten uit te voeren. Bij infrastructurele werken, verduurzamingstrajecten en digitaliseringstrajecten worden vaak vaste prijsafspraken gemaakt. Wanneer grondstoffenprijzen onverwacht stijgen, kunnen deze afspraken onder druk komen te staan.

Leveranciers en aannemers verwerken hogere zilverprijzen in hun calculaties. Dit kan leiden tot:

• hogere inschrijfprijzen bij aanbestedingen

• minder concurrentie doordat kleinere partijen afhaken

• heronderhandeling van lopende contracten

Voor gemeenten betekent dit dat projecten duurder uitvallen dan oorspronkelijk begroot, of dat keuzes moeten worden gemaakt over scope en planning.

Impact op duurzame projecten

Zilver speelt een sleutelrol in de energietransitie. Zonnepanelen bevatten zilver in hun geleiders en contacten. Gemeenten die investeren in zonneparken, duurzame daken of energieneutrale gebouwen worden daardoor direct geraakt door prijsstijgingen.

Bij grootschalige projecten kan een stijgende zilverprijs een merkbaar effect hebben op de totale investeringskosten. Zeker wanneer meerdere projecten tegelijk lopen, zoals bij regionale energietransities, kan dit druk zetten op beschikbare budgetten.

Onderhoud en vervanging van bestaande systemen

Niet alleen nieuwe projecten worden beïnvloed. Ook onderhoud en vervanging van bestaande infrastructuur worden duurder. Verkeersinstallaties, meetsystemen en elektronische borden bevatten vaak zilverhoudende onderdelen. Wanneer vervanging nodig is, wordt de hogere grondstofprijs automatisch doorberekend.

Dit vraagt om een andere benadering van assetmanagement. Gemeenten kijken steeds vaker naar levensduurverlenging, preventief onderhoud en hergebruik van materialen om kosten te beheersen.

Begrotingsplanning en risicomanagement

De volatiliteit van grondstoffenprijzen, waaronder zilver, dwingt gemeenten om anders naar begrotingsplanning te kijken. Waar vroeger vaste prijsverwachtingen gangbaar waren, wordt nu steeds vaker gewerkt met bandbreedtes en risicoreserves.

Financiële afdelingen houden rekening met scenario’s waarin grondstoffenprijzen verder stijgen of juist tijdelijk dalen. Dit vergroot de voorspelbaarheid, maar vraagt ook om meer kennis van internationale markten.

Lokale bedrijven en keteneffecten

De stijging van de zilverprijs raakt niet alleen gemeenten, maar ook lokale bedrijven die voor gemeenten werken. Installateurs, technische dienstverleners en leveranciers van slimme systemen krijgen te maken met hogere inkoopkosten en kleinere marges.

Dit kan leiden tot:

• hogere offertes

• langere levertijden

• grotere afhankelijkheid van prijsindexatieclausules

Gemeenten die hier rekening mee houden in hun contractvoorwaarden en aanbestedingsbeleid, dragen bij aan een stabieler lokaal bedrijfsklimaat.

Transparantie en communicatie

Een belangrijk aandachtspunt is transparantie. Burgers en gemeenteraadsleden verwachten uitleg wanneer projecten duurder uitvallen. Door inzichtelijk te maken dat internationale grondstoffenprijzen, zoals die van zilver, een rol spelen, ontstaat meer begrip voor budgetaanpassingen.

Daarnaast helpt transparante communicatie bij het verantwoorden van keuzes rondom uitstel, fasering of herprioritering van projecten.

Vooruitblik: blijvende relevantie van zilver

De verwachting is dat zilver ook de komende jaren een strategisch belangrijke grondstof blijft. De combinatie van industriële toepassingen, verduurzaming en digitale infrastructuur zorgt voor blijvende vraag. Tegelijkertijd is het aanbod beperkt, wat prijsdruk kan blijven veroorzaken.

Voor gemeenten betekent dit dat kennis van edelmetaalprijzen onderdeel wordt van professioneel financieel en projectmatig beheer. Niet om te speculeren, maar om realistisch te plannen.

Conclusie

De zilverprijs is allang niet meer alleen relevant voor beleggers. Gemeenten krijgen via aanbestedingen, duurzame projecten en infrastructuur direct te maken met de gevolgen van stijgende grondstoffenprijzen. Door zilver mee te nemen in begrotingsplanning, risicomanagement en aanbestedingsbeleid kunnen gemeenten beter anticiperen op marktontwikkelingen.

In een tijd waarin publieke middelen onder druk staan en investeringsopgaven groot zijn, is inzicht in grondstoffenmarkten geen bijzaak meer, maar een randvoorwaarde voor verantwoord bestuur.